Dziś chcąc kupić złotą biżuterię mamy do wyboru nie tylko jej kształt i typ, ale też kolor złota. Oprócz klasycznego żółtego jubilerzy oferują też kruszec o barwie różowej, czarnej, niebieskiej, białej, czerwonej, a nawet zielonej. Jak powstaje złoto o takich kolorach?
Czyste złoto ma żółtą barwę i połyskliwą powierzchnię. Jednak w tej postaci jest zbyt miękkie, aby wyrabiać z niego trwałą biżuterię. Z tego powodu w jubilerstwie tworzy się stopy złota np. z niklem, palladem, platyną, cynkiem, miedzią, srebrem albo żelazem. Dzięki nim można uzyskać twardszy surowiec. Co więcej, zastosowanie konkretnego metalu sprawia, że można uzyskać różne kolory stopu.
Złoto można podzielić nie tylko pod względem koloru, ale też czystości. Wyroby ze złota różnią się zawartością czystego pierwiastka w stopie. Wartość podawana jest jako próba. Wskazuje ona, ile jednostek masy czystego złota znajduje się w 1000 jednostkach masy danego stopu. Przykładowo, jeśli próba wynosi 585, to oznacza to, że w produkcie jest 58,5% czystego pierwiastka.
Inną klasyfikacją jubilerską określającą zawartość czystego kruszcu jest karat (ct lub kt). 1 karat to 1/24 zawartości wagowej złota w danym stopie. Czyste złoto ma 24 karaty. Im niższa wartość, tym mniej czystego złota w mieszance. Wyroby jubilerskie mają najczęściej 14 lub 18 karatów.
Klasycznym kolorem złota jest oczywiście barwa żółta. Powstaje z połączenia czystego złota z miedzią i srebrem. Miedź nadaje stopowi ciepły odcień i twardość, a srebro go rozjaśnia i zwiększa plastyczność. Proporcje dodawanych metali decydują o ostatecznym odcieniu i właściwościach stopu. Co ciekawe próbki złota z różnych krajów mogą mieć inny odcień. Przykładowo złoto z Afryki jest bardziej żółte, a z Australii bardziej białe. Różnice wynikają z zanieczyszczeń obecnych w złożach.
Różowe złoto to stop złota z miedzią i srebrem. Ma ono próbę 585, czyli zawiera 58,5% czystego złota. Ok. 20-25% stanowi miedź a resztę srebro.
Białe złoto powstaje po zmieszaniu czystego złota z miedzią, palladem lub niklem. Miedź nadaje mu twardość, a pallad i nikiel – srebrzystobiałą barwę. Powierzchnia stopu pokrywana jest warstwą rodu, która nadaje mu intensywny, biały połysk i zwiększa odporność na ścieranie i korozję.
Czarne złoto można tworzyć na różne sposoby. Pierwszy to zamieszkanie czystego złota z kobaltem, węglem albo rutenem. Drugi polega na patynowaniu lub oksydowaniu powierzchni złota (najczęściej o próbie 750 lub 585). W wyniku tego procesu tworzy się warstwa o ciemnym kolorze. Inną metodą wytwarzania czarnego złota jest technika osadzania warstw węglika tytanu na powierzchni złota.
Błękitne złoto to rzadki stop, który powstaje poprzez połączenie czystego złota z żelazem i niklem, a także w niektórych przypadkach z indu lub galem. Kolor niebieski uzyskuje się w procesie utlenienia złota przez podgrzewanie stopu w bardzo wysokiej temperaturze przez kilkanaście minut.
Czerwone złoto – powstaje tak samo, jak różowe, a intensywnie czerwony kolor jest wynikiem wysokiej zawartości miedzi (ok. 41,5%).
Zielone złoto jest najmniej popularne. Kolor powstaje w wyniku połączenia czystego złota ze srebrem. Zazwyczaj ma ono próbę 750, co oznacza 75% złota i 25% srebra.
Oto rodzaje prób złota:
999 zawiera 99,9% czystego złota, co odpowiada 24 karatom (kt);
960 to 96,0% czystego złota – 23 kt;
750 to 75,0% czystego złota – 18 kt;
585 to 58,5% czystego złota – 14 kt;
500 to 50,0% czystego złota – 12 kt;
417 to 41,7% czystego złota – 10 kt;
375 to 37,5% czystego złota – 9 kt;
333 to 33,3% czystego złota – 8 kt.
Trudno jednoznacznie określić, jakie złoto jest najlepsze. Wiele zależy od ceny, jaką chcemy zapłacić za dany produkt oraz cech danej próby. Najpopularniejsze próby to 333, 375, 585 i 750, a najczęściej kupowane złoto ma oznaczenie 585, ponieważ jest ono najlepszym kompromisem między trwałością i ceną. Oczywiście można kupić np. obrączkę z 24-karatowego złota, jednak należy wziąć pod uwagę to, że będzie ono miękkie, a co za tym idzie najbardziej podatne na zarysowania.
A jaki kolor złota jest najlepszy? Złoto w każdym kolorze czy to różowym, czarnym, niebieskim, białym czy też zielonym pięknie się prezentuje. Biżuteria ozdobiona dodatkowo kamieniami będzie doskonałą alternatywą dla klasycznego żółtego złota. Jeśli nie możemy się zdecydować, warto obejrzeć propozycje firmy jubilerskiej SAVICKI, która w swojej ofercie ma wyroby z różnokolorowego złota. Szczególnie popularne są pierścionki zaręczynowe z białego złota.
Decydując się na kolorowe złoto, warto pamiętać, że metale użyte w stopie mogą uczulać. Najniższe ryzyko jest w przypadku żółtego złota, a najwyższe – różowego, ze względu na dodatek miedzi. Bezpieczne jest też biało złoto rodowane.