Jak działa darowizna?

W Polsce przekazanie majątku można przeprowadzić na wiele sposobów. Najczęściej spotykane to testament, podział wspólnego majątku, przekazanie firmy lub udziałów czy darowizna. Zwłaszcza ostatnia z wymienionych opcji jest szeroko wykorzystywana ze względu na spore możliwości i pewnego rodzaju elastyczność. Jednocześnie zaś trzeba mieć świadomość, że w jej ramach obowiązują pewne regulacje, które określają warunki i skutki prawne jej sfinalizowania.

W jaki sposób działa darowizna od rodziców? Czy te same zasady obowiązują w każdym przypadku, czy ta udzielona przez rodziców wiąże się z innymi regulacjami?

Darowizna stanowi nieodpłatne przekazanie określonego składnika majątku na rzecz innej osoby. Mogą to być pieniądze, nieruchomości, pojazdy bądź jakiekolwiek inne dobra. Ta elastyczność pozwala przekazać za pomocą darowizny różnorodne składniki majątku, co z kolei stanowi dobre rozwiązanie w wielu przypadkach.

Wszystkie kwestie związane z darowizną reguluje Kodeks cywilny. Określa on warunki, które trzeba spełnić, aby cały proces przekazania składnika majątku został przeprowadzony zgodnie z prawem.

Aby móc przekazać składnik majątku w ramach darowizny od rodziców, muszą zostać spełnione pewne kryteria. Przede wszystkim proces jest całkowicie dobrowolny. Oznacza to, że darczyńca decyduje się na przekazanie danego dobra z własnej, nieprzymuszonej woli. Co więcej, po sfinalizowaniu procesu w normalnych okolicznościach nie może on oczekiwać od obdarowanego zwrotu otrzymanego składnika majątku. Musi zaistnieć wyjątkowa sytuacja, by była taka możliwość.

Co istotne, darowizna jest całkowicie nieodpłatna. Oznacza to, że jej przekazanie nie wiąże się z żadnym zwrotnym świadczeniem ze strony obdarowanego. Należy mieć także świadomość, że sfinalizowanie procesu wymaga skonstruowania stosownej umowy. Najlepiej, aby została ona spisana, a następnie podpisana przez obie strony. Złożenie podpisów skutkuje przeniesieniem własności składnika majątku na obdarowanego, który staje się jego nowym właścicielem.

Niekiedy istnieje możliwość odwołania decyzji dotyczącej przekazania konkretnego składnika majątku – dzieje się tak jednak w bardzo konkretnych przypadkach. Wśród nich wymienia się rażącą niewdzięczność obdarowanego albo sytuację, kiedy darczyńca wpada w kłopoty finansowe, które uniemożliwiają mu utrzymanie darowizny w tym samym stanie, co przed zaistnieniem problemów.

Gdy przedmiot darowizny stanowi nieruchomość – dom, mieszkanie, działka, lokal bądź jakikolwiek inny obiekt lub teren – przepisy wymagają, aby umowa została zawarta w formie aktu notarialnego. Warto mieć również na względzie, że istnieje możliwość zatrzeżenia w umowie określonych zobowiązań, które musi spełnić obdarowany. Wśród nich często wymienia się obowiązek roztaczania opieki nad darczyńcą (choć darowizna wciąż pozostaje nieodpłatna, jeśli obciążenie nie jest ekwiwalentne do jej wartości).

W pewnych przypadkach darowizna podlega obciążeniu podatkiem od spadków i darowizn. Dzieje się tak w zależności od wartości składnika majątku oraz od stopnia pokrewieństwa między obdarowanym a darczyńcą. To właśnie jedna z kwestii, które różnią darowiznę od rodziców i tę przekazaną przez inną osobę.

Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn składnik majątku otrzymany od najbliższej rodziny – w tym od rodziców – w formie darowizny może być całkowicie zwolniona z podatku. Dzieje się tak jednak, pod warunkiem, że ten fakt zostanie zgłoszony do urzędu skarbowego w odpowiednim terminie.

Aby móc skorzystać ze zwolnienia z podatku, w ciągu pół roku od otrzymania od rodziców darowizny w urzędzie skarbowym należy złożyć formularz SD-Z2. Co więcej, w przypadku, kiedy przekazane zostaje większa suma pieniędzy, trzeba również przedłożyć potwierdzenie przelewu bankowego.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących postępowania w sytuacji chęci przekazania lub przyjęcia darowizny warto zasięgnąć porady specjalisty – kancelaria prawna PragmatIQ służy profesjonalnym wsparciem.