Szczątki żołnierzy niemieckich na budowie trasy S8

Cmentarz polowy z okresu I wojny światowej ze szczątkami 24 żołnierzy niemieckich odkryto w trakcie prac przy budowie drogi ekspresowej S8 na odcinku od węzła Poręba do Ostrowi Mazowieckiej. Drogowcy spodziewają się kolejnych takich znalezisk, gdyż wschodnie przedpola Warszawy były terenem walk.

Podczas zdjęcia wierzchniej warstwy gruntu (tzw. odhumusowanie) natrafiono na zarysy jamy grobowej - dwa rzędy pochówku wzdłuż starej drogi krajowej nr 8 w rejonie miejscowości Nowa Osuchowa w gminie Ostrów Mazowiecka. Roboty ziemne zostały wstrzymane od maja do 5 czerwca, na obszarze około 2 arów.

W trakcie dotychczasowych prac prowadzonych m.in. przez pracowników Centrali GDDKiA z Wydziału Archeologii Departamentu Środowiska odkryto 19 grobów żołnierskich, w tym dwa zbiorowe (w jednym były szczątki 3 osób, w drugim - 4). W sumie pochowano tam 24 żołnierzy niemieckich, o czym świadczą m.in. resztki umundurowania, guziki, obuwie, czy hełmy pruskie – znane z I wojny światowej tzw. pikielhauby. Przy dwóch żołnierzach znaleziono tez dokumenty – książeczki wojskowe, dwa notatniki, oraz rzeczy osobiste -portfel, srebrny zegarek, fajki.

Szczątki oraz rzeczy osobiste trafiły do Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, zaś dokumenty do Archiwum Akt Nowych w Warszawie (gdzie bezpłatnie przejdą konserwacje i badania). Ostateczne miejsce pochówku wskaże Fundacja „Pamięć".

Właśnie zakończono prace przy ostatnim z grobów, natomiast należy się spodziewać dalszych prac w innych miejscach, gdyż wschodnie przedpola Warszawy były terenem walk w latach: 1915 (I wś.), w 1920 (wojna polsko-bolszewicka) oraz w 1939 i 1944 (II wś.).

I tak, po zakończeniu prac archeologicznych obszarze koło Nowej Osuchowej, prawdopodobnie jeszcze w czerwcu, trzy kilometry dalej koło miejscowości Nagoszewka Druga rozpoczną się kolejne ekshumacje. Tam też bowiem znaleziono ludzkie szczątki, prawdopodobnie z okresu wojny polsko – bolszewickiej (według świadectw okolicznej ludności).

Z kolei Fundacja „Pamięć" wystąpiła do GDDKiA z wnioskiem o udostępnienie jednej z działek w granicach budowanej drogi ekspresowej S8 na odcinku Wyszków – węzeł Poręba, w rejonie miejscowości Białebłoto – Kurza w gminie Brańszczyk. Jeśli posiadane informacje się potwierdzą konieczna będzie tam ekshumacja 2 mogił w których spoczywa kilkudziesięciu żołnierzy niemieckich z II wojny światowej -polegli prawdopodobnie w 1944r.

Ponieważ jest to pierwsze wstrzymanie prac budowlanych przy realizacji drogi ekspresowej S8 na odcinku Wyszków – Ostrów Mazowiecka, prace ruszyły wiosną tego roku, trudno w tej chwili przewidzieć, czy wstrzymywanie robót w związku z pracami archeologicznymi , będzie miało wpływ na termin zakończenia inwestycji.