Umowy o dzieło w raporcie ZUS w większości zawierane na okresy nie dłuższe niż 9 dni

Obowiązek informowania ZUS-u o zawieraniu umów o dzieło został wprowadzony w 2021 r. W 2025 r. do Zakładu zgłoszono blisko 1,3 mln takich umów,z czego w województwie podlaskim ponad 14,3  tys. Dane zawarte w rejestrze ZUS pokazują, że umowy te są najczęściej zawierane na bardzo krótki okres  – często nawet tylko na jeden dzień. Zdecydowana większość zgłoszeń trafia do ZUS-u drogą elektroniczną.

Elektroniczne zgłoszenia przeważają

Coraz bardziej widoczna jest postępująca cyfryzacja kontaktów przedsiębiorców z ZUS-em. W 2025 r. aż 92,46 proc. formularzy RUD przekazano przez portal eZUS. To największy udział tego sposobu przekazywania dokumentów od początku funkcjonowania rejestru. Dla porównania,w 2021 r. ZUS otrzymał pocztą ponad 148 tys. zgłoszeń, natomiast w 2025 r. było ich już tylko ok. 74 tys., czyli niemal o połowę mniej. Osobiste składanie dokumentów w placówkach Zakładu zdarza się obecnie bardzo rzadko.

Najczęstszy scenariusz to umowy na jeden dzień

Z  rejestru ZUS wynika, że przedsiębiorcy najczęściej wykorzystują umowy o dzieło do realizacji krótkich projektów. Najwięcej z nich zawieranych jest na jeden dzień – stanowią one aż 29 proc. wszystkich umów. Kolejne 7 proc. trwadwa dni. Połowa wszystkich umów kończy się przed upływem około tygodnia, ponieważ mediana długości umowy wynosi 5 dni. Średni czas trwania umowy jest jednak znacznie dłuższy i wynosi 34 dni.Pokazuje to, że obok bardzo krótkich zleceń pojawiają się także bardziej rozbudowane projekty.

Najwięcej w branżach kreatywnych i technologicznych

Ponad połowa wykonawców umów o dzieło pracowała w trzech sektorach gospodarki:

• informacja i komunikacja – 20,5 proc. wykonawców,
• działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 17,5 proc.,
• działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją – 14,6 proc.

W porównaniu z rokiem poprzednim w 2025 r. najbardziej wzrosła liczba osóbwykonujących umowy o dzieło w sektorze usług administrowania i działalności wspierającej  o 10,2 proc. Największy spadek odnotowano natomiast w sekcji przetwórstwo przemysłowe - o 8 proc.

Gdzie najwięcej, a gdziei najmniej umów o dzieło

Najwięcej zgłoszeń pochodziło z województwa mazowieckiego-zgłoszono tam blisko 580 tys. umów o dzieło.Najmniej odnotowano w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie  zgłoszono 9,7 tys. takich umów. Mazowsze, Śląsk i Małopolska skupiają łącznie prawie połowę wszystkich podmiotów zgłaszających umowy o dzieło oraz niemal połowę wykonawców tych umów.

Wśród wykonawców nieznacznie przeważają mężczyźni

Mężczyźni stanowią 51,3 proc. wszystkich zgłoszonych osób wykonujących umowy o dzieło. Najliczniejszą grupą – prawie jedną czwartą wykonawców – są osoby w wieku 30–39 lat. Osoby w wieku od 20 do 59 lat to ponad 80 proc. wszystkich wykonawców umów o dzieło.

Cudzoziemcy – głównie z Ukrainy i Białorusi

W 2025 r. około 6 proc. wykonawców umów o dzieło stanowili cudzoziemcy. Najliczniejszą grupą byli obywatele Ukrainy (43,6 proc. wszystkich cudzoziemców), a następnie Białorusi (30,5 proc.). W dalszej kolejności byli to m.in. obywatele Rosji, Wielkiej Brytanii, Niemiec orazIndii.

To małe firmy najczęściej korzystają z tej formy współpracy

Największą grupę podmiotów zgłaszających umowy o dzieło stanowiły małe firmy. Prawie 60 proc. z nich zgłaszało do ubezpieczeń nie więcej niż dziewięciu ubezpieczonych. Z kolei duże podmioty, zatrudniające ponad 250 osób, stanowiły jedynie 3,3 proc. wszystkich płatników zgłaszających takie umowy.

Stabilny obraz rynku

Po pięciu latach funkcjonowania rejestru można zauważyć stabilność głównych trendów. Umowy o dzieło są najczęściej wykorzystywane przez niewielkie firmy, zwłaszcza w branżach kreatywnych i technologicznych. Zazwyczaj są to umowy krótkoterminowe.

Raport „Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.” jest dostępny na stronie zus.pl w sekcji analizy i raporty.