Jakie są 3 typy zadań niejawnych na maturze ustnej z języka polskiego? Przykłady

Pytania niejawne na maturze ustnej z języka polskiego budzą wiele obaw. Wbrew pozorom można jednak sobie z nimi poradzić! Na początku warto zapoznać się z ich rodzajami, abyś dobrze wiedział, co może Cię czekać na egzaminie. Oto one.

Przy tym typie zadania otrzymasz fragment tekstu literackiego – może on być związany zarówno z utworem poetyckim, prozą, jak i dramatem. Często jest tak, że teksty te nie należą do listy lektur obowiązkowych (choć zdarza się i tak). Mogą to być również teksty kultury (z dziedziny teatru, filmu lub malarstwa).

Przykład: Pory roku jako temat tekstów kultury. Omów zagadnienie na podstawie zamieszczonego poniżej materiału oraz wybranego tekstu kultury albo utworu literackiego.

Jak sobie radzić? Wyobraź sobie, że lektura, o której chcesz opowiadać, to „Chłopi”. Motywy tam zawarte koncentrują się wokół życia codziennego: domu, rodziny, pracy, konfliktów międzypokoleniowych, społeczności wiejskiej. Możesz je uwzględnić w swojej wypowiedzi, zwracając uwagę na: zmienność nastrojów ludzkich pod wpływem pór roku, różnorodny charakter prac wiejskich w poszczególnych miesiącach, bogate obyczaje i obrzędy związane ze zbiorami.

Czasem w arkuszu znajdziesz reprodukcję dzieła sztuki – obraz, fotografię, plakat czy nawet kadr filmowy – to właśnie jest „tekst ikoniczny”. Warto w tym przypadku na początku opisać to, co widzisz na obrazku, później opowiedzieć o jego symbolice, omówić jego stylistykę, a następnie – powiązać dzieło z utworem literackim.

Przykład: Motyw śmierci w tekstach kultury. Omów zagadnienie na podstawie zamieszczonego poniżej materiału oraz wybranego utworu literackiego.

Jak sobie radzić? Pomyśl, że omawiasz dzieło Giovanniego Battisty Cevasco „Grobowiec Pietro Badaracco”. Zwróć uwagę na sposób ukazania śmierci: dosłowny lub symboliczny, jej sposób funkcjonowania na obrazie (w centrum lub w tle), kolorystykę, światłocień. Spójrz na sylwetkę postaci i określ, co ona oznacza.

W przypadku tego typu zadań ważne jest, aby przeanalizować teksty nieliterackie (np. publicystyczne) pod kątem funkcji języka, środków stylistycznych. Masz prawo tutaj wyjątkowo opowiedzieć o swoich doświadczeniach, ale wyłącznie tych komunikacyjnych (włączając w to dyskusje, które np. usłyszałeś w autobusie).

Przykład: Funkcja impresywna i funkcja ekspresywna w komunikacji językowej. Omów zagadnienie na podstawie zamieszczonego poniżej materiału oraz wybranego tekstu kultury albo utworu literackiego, albo własnych doświadczeń komunikacyjnych.

Jak sobie radzić? Jeżeli wylosujesz np. utwór Romana Brandstaettera „Biblio, ojczyzno moja”, zauważysz, że bezpośrednim odbiorcą jest Pismo Święte. Z łatwością określisz więc funkcję impresywną. Zwróć też uwagę na podmiot liryczny i jego uczucia, a wtedy nie będziesz miał problemu z dostrzeżeniem przejawów funkcji ekspresywnej.

Jeśli chcesz naprawdę dobrze przygotować się do egzaminu ustnego z języka polskiego, zadbaj o strategiczne przygotowanie. Zajrzyj więc na portal stworzony z myślą o Tobie. Twoja Matura to prawdziwa skarbnica wiedzy o lekturach, motywach, kontekstach, rozprawkach czy epokach literackich.

Co więcej, znajdziesz tam informacje o maturze z innych przedmiotów jak np. chemia, fizyka czy matematyka, a także kalendarz maturzysty, dzięki któremu nie zapomnisz o najważniejszych terminach.

Wejdź na stronę twojamatura.com i ucz się efektywnie już dziś!