Jak poinformowała Najwyższa Izba Kontroli, aż 46 procent gmin w województwie podlaskim nie spełnia swojego obowiązku do zapewnienia opieki osobom starszym w miejscu zamieszkania. Jest to najmniej kosztowna forma pomocy dla seniorów.
Według badań przeprowadzonych przez NIK liczba osób potrzebujących opieki wynosi w Polsce ok. 2 mln i stale rośnie. W województwie podlaskim aż 54 gminy nie zapewniają usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, co stanowi 46 procent wszystkich gmin w regionie.
Z raportu Izby wynika, że 20 procent gmin w Polsce nie zapewnia seniorom należytej opieki w miejscu zamieszkania. W 2016 r. w skali kraju tylko 1 procent osób powyżej 60. roku życia był objęty opieką domową.
Gminy powinny zapewnić usługi opiekuńcze seniorom, które obejmowałyby pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną i pielęgnację oraz kontakt z otoczeniem. Takie usługi świadczone są osobom samotnym, które z powodu choroby, wieku lub innych przyczyn wymagają pomocy innych.
Kontrola NIK w 23 gminach wykazała, że większość samorządów nie posiada rozeznania w sytuacji i potrzebach osób starszych. Niektóre samorządy nie były w stanie określić, ilu przebywa seniorów na ich terenie, co w konsekwencji przekłada się na brak wiedzy o zapotrzebowaniu wśród ośrodków pomocy społecznej.
NIK poinformował, że seniorzy, którzy zostaliby zakwalifikowani do domowej opieki, mogą nawet nie wiedzieć, że takie usługi powinny zostać im zapewnione przez gminę. Większość skontrolowanych gmin umieszczała informacje o możliwości otrzymania wsparcia na stronach internetowych ośrodków, urzędów czy na tablicach ogłoszeń w swoich siedzibach.
Do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o:
zaproponowanie ogólnopolskich standardów usług opiekuńczych; wprowadzenie rozwiązań, w szerszym zakresie wspomagających gminy w zaspokajaniu potrzeb osób starszych korzystających z usług opiekuńczych, wyrównujących powstałe dysproporcje między rynkowymi cenami usług, a możliwościami ich zaspokojenia; wprowadzenie do ustawy o pomocy społecznej uproszczonego trybu objęcia usługami opiekuńczymi osób potrzebujących tej formy pomocy; monitorowanie gmin w zakresie wywiązywania się przez nie z ustawowego obowiązku organizowania i świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.Do samorządów gminnych o:
wypełnianie ustawowego obowiązku organizowania i świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania; diagnozowanie i analizowanie potrzeb osób starszych, a także monitorowanie sytuacji tych osób; określanie dla każdej osoby starszej szczegółowego, zindywidualizowanego zakresu usług opiekuńczych; zmianę zasad rozliczania wykonanych usług opiekuńczych - z opartego wyłącznie na rozliczaniu czasu udzielanej pomocy na szczegółowe wykazywanie zakresu świadczonych usług oraz liczby przepracowanych godzin; możliwienie pracownikom Ośrodków Pomocy Społecznej organizującym i świadczącym pomoc osobom starszym, uczestnictwa w szkoleniach podnoszących ich kwalifikacje zawodowe.