Rozwój lokalny może być kierowany przez społeczność

Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność to jeden z instrumentów wspierających rozwój terytorialny w obecnej perspektywie finansowej UE (2014-2020). Umożliwia on lokalnym społecznościom inicjowanie i realizowanie takich działań rozwojowych, które odpowiadają na wyzwania społeczne, środowiskowe i gospodarcze danego obszaru. Tego typu rozwiązanie przyczynia się do zwiększenia obywatelskiej aktywności i rozwoju społeczno-gospodarczego.

RLKS to metoda przekazywania środków  na projekty społeczne w sposób zdecentralizowany tj. przez same społeczności. To właśnie miejscowa ludność tworzy lokalne partnerstwo, które opracowuje i realizuje zintegrowaną strategię rozwoju. Opiera się ona najczęściej na mocnych stronach gospodarczych, środowiskowych i społecznych, czyli na atutach danej społeczności.

W przypadku Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 realizacja instrumentu RLKS odbywa się w formule bezpośredniej.

Instrument RLKS realizowany jest przez Lokalne Grupy Działania, które tworzone są przy udziale zarówno instytucji publicznych, społecznych, gospodarczych, jaki i prywatnych, aby zmobilizować lokalne społeczności do wspólnego działania na rzecz rozwoju społecznego i gospodarczego. Założeniem Lokalnych Grup Działania jest działanie oddolne, czyli takie, w którym sposób podejmowania decyzji oparty jest na zaangażowaniu i uczestnictwie mieszkańców. Wszystko po to, aby dbać o rozwój własnych małych ojczyzn, promować region i wykorzystywać jego lokalne zasoby, podejmować praktyczne i wspólne działania, tworząc lepsze warunki do życia dla wszystkich mieszkańców. To Lokalne Grupy Działania zobligowane są o przygotowania i realizacji podejmowanych przez nią działań.

W regionie łomżyńskim również funkcjonują Lokalne Grupy Działania. Jedną z nich LGD Stowarzyszenie "Sąsiedzi", które obejmuje zamieszkany przez ponad 35 tys. osób obszar gmin wiejskich Łomża, Miastkowo, Piątnica, Śniadowo i Wizna. Stowarzyszenie skupia się na lokalnej gospodarce i rolnictwie, turystyce, dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym oraz kapitale ludzkim i rozwoju inicjatyw rozwojowych. Dzięki funkcjonowaniu LGD zrealizowano i realizowanych jest szereg atrakcyjnych projektów finansowanych z Funduszy Europejskich.

W ramach naborów objętych pomocą unijną często wybierane są projekty związane z podejmowaniem działań aktywizujących w zakresie społecznym i zawodowym, które obejmują m.in. osoby wykluczone społecznie: bezrobotne, ubogie czy mające problemy ze społeczną adaptacją. Tego typu projekty zakładają często wsparcie psychologiczne, różnego rodzaju warsztaty, kursy zawodowe i działania aktywizujące, ale także przygotowanie osób biernych zawodowo do rozpoczęcia i prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Często wybierane są też projekty edukacyjne, z których korzystają uczniowie lokalnych szkół, np. poprzez projekty i zajęcia wspierające postawę kreatywną, umiejętności czytania, rozumienia lub innowacyjności. To jednak nie wszystko, bo realizowanie zasad RLKS umożliwia pozyskanie środków również na inne działania. Lokalne samorządy z powodzeniem sięgają po środki na rewitalizację i poprawę atrakcyjności danego obszaru, przywracanie zdegradowanych budynków do użyteczności, tworzenie Centrów Aktywności Lokalnej czy budowę placów zabaw dla najmłodszych. Pozytywne efekty tego typu projektów odczuwają wszyscy mieszkańcy, czyli lokalna społeczność, która jest podstawą funkcjonowania Lokalnych Grup Działania.