„Chata Kurpiowska” Adama Chętnika wraca w nowej odsłonie! Premiera reprintu w Łomży

Podczas ostatniego Zjazdu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, odbyło się wyjątkowe wydarzenie – premiera i promocja reprintu książki „Chata Kurpiowska” Adama Chętnika. Ta monumentalna praca, po raz pierwszy wydana w 1915 roku, ponownie ujrzała światło dzienne dzięki zaangażowaniu Fundacji im. Adama Chętnika. O znaczeniu i dziedzictwie dzieła opowiadał wnuk autora Jacek Chętnik.

Wydanie reprintu zbiega się ze 110. rocznicą pierwotnej publikacji. To nie tylko hołd złożony wybitnemu badaczowi, ale także przypomnienie o nieocenionej wartości lokalnego dziedzictwa oraz roli, jaką w jego ochronie odgrywa nauka i pasja lokalnych społeczników. Projekt został zrealizowany jako zadanie publiczne, finansowane ze środków budżetu Miasta Łomży.

Jak podkreśla Jacek Chętnik, badacz dorobku swojego dziadka, „Chata Kurpiowska” to dzieło przełomowe. Wydana w 1915 roku, zyskała uznanie Kasy Mianowskiego, otrzymując nagrodę za „wybitne dzieło dla kultury ludowej, dokumentujące architekturę drewnianą Regionu Kurpiowskiego”.

Dzieło zawiera szczegółowy opis budownictwa wiejskiego, precyzyjnie charakteryzując architektoniczne detale wraz z wymiarami, a także klasyfikując style budownictwa regionu. Chętnik nie ogranicza się do samej formy, opisując również technologię budowy, stosowane materiały, niezbędne narzędzia, a nawet wystrój wnętrz chat, co w efekcie ukazuje bogate rzemiosło i twórczość ludową Kurpiów.

To pierwsza tak kompleksowa praca w polskim dorobku etnograficznym, doceniona na skalę światową. Niezwykłą wartość dodają jej znakomite rysunki, osobiście wykonane przez Adama Chętnika. Do dziś „Chata Kurpiowska” jest uznawana za wzorzec metodologii w nauce o etnografii, stanowiąc impuls do kolejnych opracowań tego typu już w wolnej Polsce. Jest świadectwem badawczo-naukowym o autorze, ale także świadectwem patriotycznym.

Jacek Chętnik podkreśla również, że praca ta jest wyrazem tworzenia przez Adama Chętnika pojęcia regionalizmu (patriotyzmu ludowego), za którego twórcę, obok Chełmońskiego, Tetmajera i Malczewskiego, Chętnik jest uważany.

Znaczenie książki „Chata Kurpiowska” wykracza poza sferę nauki i historii. Jak zdradza Katarzyna Chętnik, Prezeska Fundacji im. Adama Chętnika, w tym roku, podczas „Festiwalu na Wzgórza nad Rzeką”, powstały dwa murale stworzone przez artystę Someart’a, które były bezpośrednio inspirowane dziełem Adama Chętnika. W tajniki książki i jej treści wprowadzał artystę Jacek Chętnik. To kolejny dowód na to, jak ponadczasowe i inspirujące jest dziedzictwo Adama Chętnika.