Mateusz Grzymkowski, pochodzący z Łomży dziennikarz, podróżnik i bloger, opublikował w sobotę (6 czerwca 2026 r.), kolejny film, przybliżający ciekawą historię z naszego regionu. Tym razem „bohaterem” filmu Grzymkowskiego, był kamienny kościół w Przytułach.
Zabytek z kamienia, czyli historia kościoła w Przytułach
Kościół Krzyża Świętego w Przytułach położny jest przy ul. Kościelnej we wsi należącej do powiatu łomżyńskiego, do dekanatu Jedwabne diecezji łomżyńskiej. Świątynia praktycznie w całości wykonana jest z ciętego kamienia polnego. Tych w okolicy nie brakuje. Nawet ogrodzenie wokół kościoła, schody do prowadzące do świątyni i pobliska kapliczka również są z polnego kamienia. Świątynia liczy sobie niewiele ponad 60 lat, a już jest zabytkiem, głównie ze względu na walory artystyczne.
- Jest dowodem olbrzymiej determinacji, wiary oraz zawiłych i trudnych losów północno-wschodniego Mazowsza – mówił w swoim materiale Mateusz Grzymkowski.
Ksiądz bohater nie doczekał nowego kościoła
Jak wyjaśnił podróżnik na kanale „Po prostu Grzymkowski”, poprzedni kościół w Przytułach był drewniany. Stanął w XV wieku, ale spłonął w wyniku potopu szwedzkiego. Drugi, z 1770 r., nie przetrwał wycofujących się wojsk radzieckich. Proboszczem parafii w Przytułach był wówczas ks. Stanisław Skrodzki. W dużej mierze to dzięki jego determinacji, powstał stojący obecnie w Przytułach kościół z kamienia polnego.
Ksiądz Skrodzki pochodził z lokalnej szlachty. Proboszczem parafii w Przytułach był w latach 1993-1954. Działał w Armii Krajowej, był duchownym opiekunem tutejszych partyzantów. Podczas okupacji uratował żydowską rodzinę, co pokazuje, jak dobrym był człowiekiem i próbował pomóc każdemu, niezależnie od wyznania.
Sam cudem uniknął śmierci z rąk sowieckich żołnierzy. Po II wojnie światowej apelował do lokalnej społeczności, aby nie współpracowała z komunistami. Zmarł w 1954 r. Niestety, nie doczekał budowy kościoła, o powstanie którego tak bardzo zabiegał. Spoczął na tutejszym cmentarzu, położonym za kamiennym kościołem.
Stanisław Bukowski architektem kościoła w Przytułach
Drugą osobą zasłużoną dla powstania kamiennego kościoła w Przytułach był architekt Stanisław Bukowski, człowiek odpowiadający m.in. za odbudowę Białegostoku po II wojnie światowej. Kościół w Przytułach budowany był w latach 1950-1960. To modernistyczna budowla, ale z elementami stylu gotyckiego i romańskiego. Jak obecnie wygląda świątynia?
- Widzimy skromne wnętrze, oświetlone wpadającymi przez witraże promieniami słońca. Kościół nie ma bogatych zdobień – mówił podczas nagrania Mateusz Grzymkowski, prezentując w oku kamery wnętrze kamiennego kościoła.