Słabnie wiara w Łomży

Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego rokrocznie przygotowuje raport „Kościół w liczbach”, gdzie na poziomie diecezji wskazuje, jak zmienia się liczba wiernych, księży czy liczba chrztów i małżeństw.

Ostatni raport podsumowujący 2023 rok pokazuje nam, że w wielu obszarach utrzymuje się trend spadkowy. Od 2018 roku liczba księży posługujących duszpastersko w naszej diecezji spadła z 375 do 356. W tym samy czasie liczba alumnów zmniejszyła się aż o 20 z 45 w 2018 roku do 25 w 2023 roku.

Wyraźne spadki dotyczące życia religijnego i społecznego widzimy również w przypadku chrztów, bierzmowań i małżeństw. Jeszcze w 2019 roku w naszej diecezji odbyło się 5 tysięcy 771 chrztów, podczas gdy w 2023 rok było ich już tylko 4 tysiące 295. Mniejszy spadek zanotowano w przypadku sakramentów bierzmowania, których liczba spadła z 7 tysięcy 386 w 2019 roku do 7 tysięcy 35 w 2023 roku.

Zauważalne spadki dotyczą również wspomnianych związków małżeńskich, których liczba w tym samym czasie spadła z 2 tysięcy 152 do 1 400 w 2023 roku. Należy tutaj podkreślić nie tylko sam spadek małżeństw, ale i ich spadek procentowy względem wszystkich małżeństw zawieranych w Polsce. Jeszcze w 2014 roku małżeństwa kościelne stanowiły ponad 70 procent wszystkich małżeństw. Natomiast w 2023 roku było to zaledwie 53 procent.  

Wskaźnikiem, który może napawać optymizmem, jest za to liczba udzielonych sakramentów I Komunii świętej, która we wspomnianym okresie czasu zwiększyła się z 3 tysięcy 938 do  5 tysięcy 120 w 2023 roku. Warto jednak zaznaczyć tutaj, że choć od roku 2019 nastąpił wzrost, to porównując liczby, rok do roku widzimy, że względem 2021 i 2022 roku nastąpił spadek ich liczby.

Jeśli chodzi o wskaźniki dominicantes i communicantes to tutaj również na przestrzeni lat zauważalny jest spadek. Pierwszy z nich określa ile procent osób wierzących danej diecezji, uczęszcza na mszę świętą, a drugi ile wiernych przystępuję do sakramentu komunii świętej. Nasza diecezja w obu przypadkach ma wyniki lepsze niż średnia krajowa z wynikami odpowiednio 33,81% w przypadku dominicantes i 17,9% w przypadku communicantes, podczas gdy ich uśredniony wynik dla całego kraju wynosi odpowiednio 29% i 14%.

Jeśli spojrzymy na historyczne dane, od roku 1980 to widzimy, że zwłaszcza w przypadku liczby osób biorących udział w nabożeństwach doszło do wyraźnego spadku. 45 lat temu średnio ponad połowa wiernych danej diecezji uczestniczyła w mszach świętych, co oznacza dzisiaj około 40-procentowy spadek. W przypadku osób przystępujących do komunii świętej widzimy, że pierwsze wyniki wskazywały około 8 procent wiernych, które później, w roku 2000 osiągnęły niemal 20-procentowy wynik, spadając w 2023 roku do 14%. Tłumacząc te zmiany, możemy wskazać, że kiedyś zasady przystępowania do komunii świętej były znacznie bardziej rygorystyczne co tłumaczyłoby niski wynik w latach 80 XX wieku.

Podsumowując wszystkie te liczby, widzimy, że w społeczeństwie postępuje laicyzacja i z roku na rok ludzie coraz rzadziej nie tylko uczęszczają na msze święte, ale również korzystają z sakramentów. Podobne spadki, choć różniące się skalą zauważamy również w przypadku dzieci i młodzieży uczęszczających na lekcje religii. Choć i tutaj dynamika tych zmian jest różna. Częściej z takich zajęć rezygnują rodzice dzieci w wielkich ośrodkach niż w małych miastach i na wsiach.