Trzy ulice do zmiany w ramach dekomunizacji

Wczoraj w Sejmie miała miejsce inauguracja realizowanego we współpracy z IPN projektu "Zmiany nazw ulic", którego celem jest zmiana nazw podtrzymujących pamięć o totalitaryzmach. W Łomży pozostała jeszcze do zmiany jedna ulica, a w powiecie łomżyńskim - dwie.

Projekt "Zmiany nazw ulic" jest inicjatywą warszawskiego Stowarzyszenia KoLiber i koła naukowo-badawczego GIS Politechniki Wrocławskiej, które realizują go we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.

W momencie procedowania tzw. ustawy dekomunizacyjnej szacowano, że zmiany będą dotyczyć ok. 1200-1400 ulic i placów, ale do tej pory samorządy zgłosiły do IPN już ponad 1600 takich miejsc.

W Łomży dekomunizację nazw ulic i placów przeprowadzono znacznie wcześniej, jednak okazuje się, że uwadze umknęła jeszcze jedna ulica. Mowa o ulicy Bronisława Wesołowskiego - krótkiego odcinka stanowiącego przedłużenie Bawełnianej. W ocenie Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nazwa ta powinna zostać zmieniona jako wypełniająca normę art. 1 Ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Bronisław Wesołowski (1870-1919), ps. „Smutny". Działacz SDKPiL, aktywista komunistyczny, bolszewik. Sowiecki funkcjonariusz państwowy. Sekretarz Ogólnorosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego Rosyjskiej Ferderacyjnej Republiki Sowieckiej, przewodniczący bolszewickiego Najwyższego Trybunału Rewolucyjnego.

Dwie ulice, których nazwy powinny również zostać zmienione, są na terenie powiatu łomżyńskiego, a dokładniej po jednej w mieście i gminie Nowogród. Pierwszą jest ulica Stanisława Tońskiego w Nowogrodzie.

Toński był w pierwszych latach po II wojnie światowej przewodniczącym Powiatowej Rady Narodowej w Łomży (do 7 sierpnia 1947 roku). Wcześniej, bo w maju i czerwcu 1946 roku, kierował w Nowogrodzie komisją, której zadaniem było przygotowanie referendum ludowego, wyznaczonego na 30 czerwca 1946 r. Komisje te, jak się później okazało, czynnie uczestniczyły w fałszowaniu wyników tego referendum. Stanisław Toński i ówczesny starosta Łomżyński Tadeusz Żeglicki, zostali rozstrzelani 7 sierpnia 1947 r. we wsi Zawady gm. Chlebiotki, podczas spotkania z sołtysami, przez oddział por. Tadeusza Narkiewicza "Ciemnego".

Drugą ulicą w gminie Nowogród, której nazwa kwalifikuje się do zmiany, jest ul. 22 lipca w Jankowie Młodzianowie. Przyczyn zmiany tej nazwy nie trzeba raczej wyjaśniać.