Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łomży wzniesiony został w 1873 jako cerkiew Św. Trójcy dla wojska carskiego. Po 1918 r. został przemianowany na kościół rzymskokatolicki. Co jest bardzo istotne, to od 1885 r. posiada on status soboru, czyli świątyni o szczególnym znaczeniu, wyróżniającej się rozmiarami i znaczeniem dla kultu w danym mieście lub regionie. Jego planowana już od kilku lat renowacja wkrótce się rozpocznie.
Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny mieści się na Pl. Papieża Jana Pawła II 1a w Łomży. Wzniesiony on został z tynkowanej cegły. Jest trójnawowy, z dwiema ostro zakończonymi wieżami na planie ośmioboków. Reprezentuje styl eklektyczny, jest bogato udekorowany.
We wnętrzu budynku zachowała się polichromia stanowiąca w dużej mierze naśladownictwo tej zdobiącej sobór Chrystusa Zbawiciela w Moskwie. W jednej z wież cerkwi namalowane zostały postacie ewangelistów, poza tym w soborze znajdują się sceny Zwiastowania, Narodzin Chrystusa, Niesienia Krzyża, Chrztu Chrystusa i Zmartwychwstania Łazarza.
15 lipca 2024 r. na stronie internetowej łomżyńskiej katedry zostało opublikowane postępowanie zakupowe nr 1/2024 w sprawie realizacji zadania inwestycyjnego pn. „Prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkowym Kościele Rektoralnym pw. Wniebowzięcia NMP w Łomży”. W ramach tego zadania zaplanowano roboty budowlane i konserwatorskie przy elewacji wieży południowej kościoła wraz ze stolarką okienną oraz roboty wewnątrz obiektu tj. konserwację i restaurację zabytkowych dekoracji malarskich prezbiterium, kopuły i transeptu kościoła.
Wszystkie wymienione wyżej prace mają na celu maksymalne wydobycie i prezentację wartości zabytkowych kościoła w taki sposób, aby społeczna i sakralna funkcja tego obiektu odpowiadała jego wysokiej randze jako zabytku. Ich wykonawca został już wybrany, więc prace niebawem się rozpoczną. Zakończenie realizacji zamówienia ustalono do dnia 30 listopada 2025 r.
Inwestycja jest możliwa dzięki dofinansowaniu w wysokości 387 181,80 zł w tym 15 183,60 zł ze środków budżetu Miasta Łomża i 371 998,20 zł ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków na rok 2024 oraz w wysokości 371 998,20 zł również ze środków Rządowego Programu Odbudowy Zabytków na rok 2025.