Afrykański Pomór Świń! Apel Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łomży o zachowanie czujności

Zagrożenie Afrykańskim Pomorem Świń (ASF) w Polsce nie odpuszcza. Jak wynika z aktualnych danych monitoringowych, w kraju stale potwierdzane są nowe ogniska wirusa u dzików oraz kolejne przypadki w stadach świń domowych. W związku z tym Powiatowy Lekarz Weterynarii w Łomży apeluje do wszystkich mieszkańców, a w szczególności do hodowców trzody chlewnej, o maksymalną czujność i bezwzględne przestrzeganie zasad bioasekuracji.

Co ważne dla naszego regionu – Łomża oraz znaczna część powiatu łomżyńskiego leżą obecnie na obszarze objętym ograniczeniami I. Status ten wynika bezpośrednio z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania afrykańskiego pomoru świń. Przebywanie w tej strefie nakłada na posiadaczy trzody szereg restrykcyjnych obowiązków prawnych, o których trzeba pilnie pamiętać.

Wprowadzenie obszaru ograniczeń I wiąże się z konkretnymi restrykcjami. Oto najważniejsze z nich, które musisz wdrożyć w swoim gospodarstwie:

1. Obowiązkowe rejestry – koniec taryfy ulgowej dla małych gospodarstw

W standardowych warunkach (poza strefami ograniczeń), osoby hodujące świnie wyłącznie na użytek własny (produkcja mięsa na własny stół) są zwolnione z prowadzenia rejestrów wejść, rejestrów transportu oraz spisu świń. W strefie niebieskiej to zwolnienie NIE obowiązuje!

Każdy posiadacz świń w powiecie łomżyńskim – nawet ten, który trzyma tylko jedną sztukę na własne potrzeby – ma prawny obowiązek prowadzić i na bieżąco aktualizować:

• Rejestr wejść osób do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie.
• Rejestr środków transportu wjeżdżających na teren zakładu.
• Spis posiadanych świń z podziałem na prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy, loszki, knury i knurki.

2. Rygorystyczne warunki uboju na użytek własny

Zgodnie z przepisami, na obszarze objętym ograniczeniami I obowiązuje ogólny zakaz przeprowadzania uboju świń w celu produkcji mięsa na użytek własny. Złagodzenie tego zakazu i przeprowadzenie uboju jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy spełnisz surowe kryteria:

• Świnie były utrzymywane w Twoim gospodarstwie przez co najmniej 30 dni przed ubojem.
• Zwierzęta zostaną poddane badaniu przedubojowemu przez urzędowego lekarza weterynarii.
• Mięso pozyskane z uboju zostanie poddane badaniu poubojowemu.

3. Obowiązek zgłaszania każdego padnięcia zwierzęcia

Jako hodowca w strefie niebieskiej masz bezwzględny obowiązek poinformować urzędowego lekarza weterynarii o każdym przypadku padnięcia świni w swoim gospodarstwie. Pod żadnym pozorem nie wolno utylizować ani zakopywać zwierzęcia na własną rękę bez wcześniejszego zgłoszenia i badania!

4. Dezynfekcja bram wjazdowych w gospodarstwach komercyjnych

Gospodarstwa komercyjne w strefie niebieskiej muszą stosować urządzenia dezynfekcyjne, niecki lub maty dezynfekcyjne odpowiednio przed wszystkimi wjazdami i wyjazdami z gospodarstwa oraz wejściami i wyjściami dla ludzi. Gospodarstwa produkujące wyłącznie na użytek własny są z tego konkretnego wymogu (przy bramach wjazdowych) zwolnione (choć nadal muszą dbać o maty bezpośrednio przy wejściu do samej chlewni ).

5. Transport pod ścisłą kontrolą

Przesyłki świń na obszarze I mogą być przemieszczane wyłącznie przy użyciu środków transportu, które spełniają rygorystyczne wymagania sanitarne. Kierowca musi posiadać w pojeździe dokument (lub jego kopię) potwierdzający oczyszczenie i odkażenie pojazdu po ostatnim transporcie.

Wirus ASF potrafi przetrwać w środowisku i produktach pochodzenia zwierzęcego przez wiele miesięcy. Jedynym skutecznym sposobem ochrony Twojego stada przed likwidacją jest codzienna dyscyplina i ścisła bioasekuracja:

• Zamknięte pomieszczenia: Utrzymuj świnie w odrębnych, zamkniętych budynkach, które posiadają oddzielne wejścia i nie mają bezpośredniego przejścia do miejsc, gdzie trzymane są inne zwierzęta kopytne.

  Reklama

• Zabezpieczenie przed dzikami: Zabezpiecz budynki inwentarskie przed dostępem zwierząt dzikich oraz domowych (psów, kotów).

• Maty dezynfekcyjne: Przed wejściami i wyjściami z chlewni wyłóż maty dezynfekcyjne (o szerokości nie mniejszej niż szerokość wejścia i długości min. 1 m), stale utrzymywane w stanie wilgotnym i aktywnym.

• Bezpieczna pasza i ściółka: Pasza musi być zabezpieczona przed dostępem dzikich zwierząt. Obowiązuje zakaz karmienia świń zielonką lub ziarnem z obszarów objętych ograniczeniami, chyba że były składowane w miejscu niedostępnym dla dzików przez min. 30 dni przed podaniem. Słoma wykorzystywana na ściółkę z tych obszarów musi być składowana bez dostępu dzików przez min. 90 dni.

  Reklama

• Higiena obsługi zwierząt: Czynności przy świniach mogą wykonywać wyłącznie osoby, które pracują tylko w Twoim gospodarstwie. Przed wejściem do chlewni należy umyć i odkazić ręce, oczyścić obuwie , a także używać odzieży i obuwia ochronnego przeznaczonego wyłącznie do tego celu.

• ZAKAZ skarmiania zlewkami: Nigdy nie podawaj świniom odpadków kuchennych ani resztek jedzenia!

• Zwalczanie gryzoni: Regularnie i skutecznie zwalczaj gryzonie w gospodarstwie.

• Ograniczenia dla myśliwych: Osoby, które w ciągu ostatnich 48 godzin uczestniczyły w polowaniu lub odłowie zwierząt łownych, mają całkowity zakaz wykonywania jakichkolwiek czynności związanych z obsługą świń.

  Reklama

ASF jest chorobą wirusową wysoce zakaźną dla świń i dzików. Nie stanowi ona żadnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, jednak niesie ze sobą katastrofalne skutki ekonomiczne dla rolnictwa.

Typowe objawy u chorych zwierząt to m.in. wysoka gorączka, osłabienie, brak apetytu, duszność, zasinienia skóry (na uszach, brzuchu i kończynach) oraz nagłe padnięcia.

Ważny komunikat Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łomży:

Jeśli zauważysz niepokojące objawy u swoich świń, nagłe padnięcie zwierzęcia w gospodarstwie lub natkniesz się w terenie na padłego dzika – niezwłocznie zgłoś ten fakt do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Łomży. Szybka informacja pozwala na natychmiastowe zduszenie zagrożenia w zarodku i ratuje sąsiednie gospodarstwa przed przymusową likwidacją stad!

Pełne informacje na temat aktualnej mapy stref, wzory dokumentacji (rejestrów i spisów) oraz szczegółowe ulotki instruktażowe dotyczące bioasekuracji są dostępne na oficjalnej stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii: www.wetgiw.gov.pl.