Głównym objawem niepłodności jest długotrwały problem z zajściem w ciążę, który pojawia się mimo starań. W niektórych przypadkach może nie być żadnych innych oczywistych objawów, w innych zaś można zauważyć niepokojące symptomy (np. związane z zaburzeniem gospodarki hormonalnej). Niepłodność może wynikać z problemu występującego u kobiety, u mężczyzny lub z kombinacji czynników uniemożliwiających zajście w ciążę. Na szczęście istnieje wiele bezpiecznych i skutecznych metod leczenia, które znacznie zwiększają szanse na zajście w ciążę.
Niepłodność jest chorobą męskiego lub żeńskiego układu rozrodczego, definiowaną jako brak możliwości zajścia w ciążę po co najmniej 12 miesiącach regularnych stosunków płciowych bez zabezpieczenia.
W męskim układzie rozrodczym niepłodność jest najczęściej spowodowana problemami z oddawaniem nasienia, nieprawidłową koncentracją plemników lub ich brakiem w nasieniu, nieprawidłowym kształtem czy ruchliwością plemników. Z kolei u kobiet niepłodność może być spowodowana szeregiem nieprawidłowości m.in. w obrębie jajników, macicy, jajowodów i układu hormonalnego. Jeżeli podejrzewasz u siebie problemy z płodnością, nie zwlekaj — zgłoś się na badania diagnostyczne w klinice InviMed poprzez formularz na stronie https://www.invimed.pl/.
Metoda leczenia niepłodności zależy od postawienia odpowiedniej diagnozy. Pierwszym krokiem jest analiza nasienia. To badanie pozwala określić, czy i w jaki sposób czynniki męskie przyczyniają się do niepłodności. W przypadku azoospermii, czyli całkowitego braku plemników w nasieniu, zlecanym badaniem jest również biopsja jądra, która pozwala na pobranie plemników bezpośrednio z jąder mężczyzny i wykorzystanie ich w procedurze in vitro.
Lekarz może też skierować na konsultację do endokrynologa, jeśli podejrzewa zaburzenia hormonalne. Takim zaburzeniem może być m.in. zbyt wysoki poziom prolaktyny. Przyczyna niepłodności może też leżeć w wadach anatomicznych układu moczowo-płciowego. Celem zdiagnozowania zmian patologicznych lekarz może skierować pacjenta na konsultację andrologiczną, gdzie będzie wykonane USG jąder i moszny.
Niepłodność męska może być leczona metodami farmakologicznymi, chirurgicznymi lub technikami wspomaganego rozrodu, w zależności od przyczyny. Jeżeli przyczyną niepłodności jest choroba ogólnoustrojowa lub zmiany hormonalne, odpowiednie leczenie farmakologiczne może przywrócić płodność. Dobre efekty przynosi również wyleczenie infekcji w obrębie najądrzy lub prostaty oraz usunięcie niektórych nieprawidłowości dróg moczowych.
Istnieje wiele czynników, które mogą uniemożliwić zajście w ciążę, w tym niedrożność jajowodów, przedwczesne wygasanie czynności jajników, problemy hormonalne, zaburzenia owulacji, schorzenia szyjki macicy, endometrioza czy problemy z liczbą i jakością komórek jajowych Jednym z podstawowych badań w kierunku niepłodności żeńskiej jest badanie AMH, czyli ocena rezerwy jajnikowej.
Badanie drożności jajowodów oraz histeroskopia sprawdzają anatomię jamy macicy, oraz drożność jajowodów. Jeśli podejrzewa się problemy hormonalne, konieczne będzie skierowanie na badanie krwi, które pozwoli ocenić stężenie hormonów. Szczególnie istotna jest analiza poziomu hormonów płciowych, prolaktyny oraz profil tarczycowy. W diagnostyce niepłodności wykonuje się również cytologię oraz badania na obecność wirusów i chorób zakaźnych.
Po zdiagnozowaniu przez lekarza przyczyn niepłodności można zaproponować możliwości leczenia. Problemy w budowie narządów rodnych mogą być leczone operacyjnie, podczas gdy leki hormonalne mogą być stosowane do przywrócenia prawidłowej gospodarki hormonalnej i owulacji.
Leczenie niepłodności metodami farmakologicznymi lub operacyjnymi nie zawsze jest możliwe. W przypadku niektórych problemów takich jak endometrioza, przebyte choroby nowotworowe, niska jakość nasienia lub aspermia czy niewyjaśniona niepłodność, nadzieję na potomstwo może przywrócić zapłodnienie metodą in vitro (IVF).
Proces zapłodnienia in vitro polega na kontrolowanej stymulacji jajników , pobraniu komórek jajowych podczas punkcji jajników oraz zapłodnieniu ich poza organizmem kobiety w warunkach laboratoryjnych . Kolejny etap to hodowla zarodków powstałych po zapłodnieniu a następnie podanie ich czyli transfer do jamy macicy, aby mogły rozwinąć się w ciążę.