Czy rezygnacja z lekcji religii w szkołach w Łomży to pojedyncze przypadki, czy może zjawisko nabierające na sile? W jednym z łomżyńskich liceów na katechezę uczęszcza w sumie tylko 13 uczniów. Jak jest w pozostałych placówkach? Pod lupę wzięliśmy publiczne szkoły podstawowe oraz ponadpodstawowe z Łomży.
Wraz z końcem roku szkolnego nadchodzi czas na ważne podsumowania – nie tylko te związane z aspektem dydaktycznym pracy szkoły, ale także te tyczące się sfery wychowawczej, a nawet duchowej. I to właśnie na lekcjach religii realizowanych w łomżyńskich placówkach – zwłaszcza w świetle przygotowywanego rozporządzenia warto się chociaż przez chwilę skupić.
Zgodnie ze wcześniejszymi zapowiedziami minister edukacji Barbary Nowackiej trwają prace nad przygotowaniem rozporządzenia, które wprowadzi jedną godzinę religii w szkołach od 1 września 2025 roku. Obecnie nauczanie religii odbywa się w wymiarze dwóch godzin. W szkole lekcja trwa 45 minut, a w przedszkolu zajęcia dla 5-6-latków - pół godziny. Przedszkola i szkoły mają obowiązek organizować lekcje religii w danym oddziale lub klasie, jeżeli na takie zajęcia zgłosi się nie mniej niż siedmiu uczniów.
Projektowana nowelizacja rozporządzenia ma na celu nie tylko redukcję liczby godzin religii, ale także umożliwienie organizowania zajęć w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej obejmującej uczniów oddziałów lub klas, w których na lekcję religii zgłosiło się siedmiu lub więcej uczniów.
Warto także wspomnieć, że w ramach przygotowywanego rozporządzenia ustalono już, że ocena z religii i etyki nie będzie wliczać się do średniej ocen. Tym samym, nie będzie ona miała wpływu na to, czy dany uczeń otrzyma świadectwo z wyróżnieniem na koniec roku szkolnego.
Wdrażanym w życie wcześniejszym zapowiedziom aktualnej minister edukacji odnośnie zmian w organizowaniu zajęć religii w szkołach mocno sprzeciwia się kościół. W stanowisku wydanym przez Episkopat Polski czytamy, że
- Nauczanie religii w szkole stanowi integralną część wychowania człowieka w jego sferze intelektualnej, moralnej i duchowej. Treści przekazywane na lekcji religii uczą budowania relacji osobowych, wrażliwości serca, postawy braterstwa, wzajemnego szacunku i dialogu z przedstawicielami różnych nacji, religii i światopoglądów.
Pomijając aspekt prawny, istotnym jest jednak przyjrzenie się, jak w praktyce wygląda to, co obowiązujące aktualnie rozporządzenie reguluje. Generalnie, we wszystkich łomżyńskich szkołach zajęcia z religii są organizowane dla danych klas, czy też oddziałów przedszkolnych. To, co zdecydowanie zasługuje jednak na uwagę to liczba uczniów w nich uczestniczących. A z tym tematem bywa różnie…

Powyższe dane pokazują, że w przypadku uczniów łomżyńskich podstawówek tylko niewielki ich odsetek – około 3% - nie uczęszcza na lekcje religii. Tym samym, nie ma bez mała potrzeby, aby szkoły organizowały zajęcia z etyki, chociaż takie właśnie miały miejsce w Szkole Podstawowej nr 5. Do tak wysokiej frekwencji przyczyniają się w tym przypadku rodzice uczniów szkół podstawowych, którzy wysyłają dzieci na religię.
Analizując sytuację dotyczącą uczestniczenia uczniów szkół średnich w lekcjach religii, wnioski nasuwają się już inne. Z grona 5259 uczniów na wyżej wymienione zajęcia chodzi 4178, co stanowi 79%. W minionym roku szkolnym etyka w łomżyńskich szkołach średnich była organizowana, ale dla ciut większej grupy uczniów niż w szkole podstawowej. Niemniej jednak zwykle jest tak, że jak uczeń nie chodzi na religię, to i na etykę nie chce chodzić – stąd też bardzo niskie zainteresowanie tym przedmiotem także w szkołach średnich. Fakt nieuczestniczenia ¼ młodzieży w lekcjach religii potwierdzają poniższe dane:

Podsumowując, stwierdzić można, że wraz z kolejnymi etapami edukacji liczba uczniów chodzących na religię spada. Czy to wynik większej świadomości uczniów i ich możliwości wyboru, czy może wpływ społecznych nastrojów i debat? Wiele osób postuluje, by lekcje religii przenieść do parafii, a szkoły skupiły się na edukacji ogólnej. Na pewno czeka nas dalsza obserwacja tych zmian i ich wpływu na łomżyńskie szkoły.