Zwolnienia lekarskie pod lupą ZUS-u

Ponad 2,5 tys. kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich przeprowadził w 2016 roku ZUS na terenie województwa podlaskiego. W 78 przypadkach stwierdzone zostało niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie zasiłku chorobowego. Podczas kontroli ujawnione zostały przypadki traktowania zwolnienia jak urlopu i wyjazdu na wczasy lub wycieczkę zagraniczną, przeprowadzania remontu mieszkania czy pracy na działce.

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonuje pracy zarobkowej albo czy nie wykorzystuje zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.

Pracownik, który w czasie niezdolności do pracy wystawionym na druku ZUS ZLA wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje to zwolnienie niezgodnie z jego celem, traci prawo do zasiłku chorobowego. Zasiłek chorobowy nie przysługuje w takim przypadku za cały okres objęty zaświadczeniem lekarskim, w czasie którego została stwierdzona choćby jedna z tych okoliczności.

Jak podaje Katarzyna Krupicka, Regionalny Rzecznik Prasowy ZUS województwa podlaskiego, podczas przeprowadzonych przez ZUS kontroli ujawnione zostały przypadki traktowania zwolnienia jak urlop i wyjazdu na wczasy lub wycieczkę zagraniczną; przeprowadzanie remontu mieszkania ,intensywna praca na działce; zajmowania się starszym rodzicem wymagającym opieki kiedy sam ubezpieczony jest chory; czynne uczestniczenie w imprezach sportowych, koncertach itp.; stałe nadzorowanie pracy pracowników we własnej firmie lub w ogóle prowadzenie w pełnym wymiarze własnej działalności oraz wykonywanie prac polowych we własnym gospodarstwie rolnym.

W przypadku przeprowadzania kontroli w miejscu zamieszkania lub pobytu ubezpieczonego i stwierdzenia jego nieobecności, kontrolę ponawia się w miarę możliwości i wyjaśnia przyczyny tej nieobecności. Najczęstszym wyjaśnieniem powodu nieobecności są wizyty kontrolne u lekarza, realizacja recepty w aptece, czy też odbywanie rehabilitacji. Gdy chory odmówi wyjaśnienia przyczyny nieobecności w domu w czasie kontroli albo nie udzieli wyjaśnień w wyznaczonym terminie, uznaje się, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane niezgodnie z jego celem i wówczas odmawia się prawa do zasiłku chorobowego. Pracodawca również ma podstawę do odmowy prawa do wynagrodzenia za czas choroby.

Pozbawienie prawa do zasiłku chorobowego w związku z niewłaściwym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego od pracy może nastąpić nie tylko w wyniku przeprowadzonej kontroli ale także wtedy, gdy pracodawca uzyska informacje wskazujące na niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego od pracy, np. uzyska informację o wykonywaniu pracy zarobkowej u innego pracodawcy. Sytuacja taka może mieć miejsce już po wypłacie zasiłku chorobowego.

W przypadku, gdy pracownikowi wypłacono zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy, a w wyniku kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego od pracy ustalono brak prawa do zasiłku, pracodawca ma obowiązek wystąpić do oddziału ZUS o wydanie decyzji zobowiązującej pracownika do zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego. Zakład po przeanalizowaniu sprawy wydaje decyzję, w której zobowiązuje pracownika do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku.

Oddział ZUS w Białymstoku w 2016 roku przeprowadził 2521 kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich. Wydanych zostało 78 decyzji stwierdzających niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie zasiłku. Zaoszczędzona została przy tym kwota 107677,61zł.

Równolegle wykonywane były kontrole prawidłowości wystawienia zwolnień lekarskich. Przeanalizowano 5172 druki ZUS ZLA i wydano 109 decyzji skracających zwolnienia lekarskie. Zaoszczędzone pieniądze, które przyniosła ta weryfikacja to kwota 72792,73zł.