2025 rokiem Adama Chętnika w województwie podlaskim!

Radni Sejmiku Województwa Podlaskiego zadecydowali o upamiętnieniu osoby Adama Chętnika poprzez ustanowienie go patronem województwa podlaskiego w 2025 roku. Urodził się on w Nowogrodzie i już od najmłodszych lat był wielkim miłośnikiem, a później badaczem Kurpiowszczyzny, której z biegiem czasu stał się jednym z największych autorytetów.

O upamiętnienie Adama Chętnika w 140. rocznicę jego urodzin wystąpiła do zarządu województwa fundacja jego imienia. W grudniu ubiegłego roku radni Sejmiku Województwa Podlaskiego przychylnie spojrzeli na jej wniosek i zgodzili się, aby to właśnie Chętnik został patronem naszego województwa w 2025 roku.

Taka decyzja jest całkowicie uzasadniona, gdyż Adam Chętnik już od najmłodszych lat ciężko i wytrwale pracował, poświęcając swoje wysiłki ukochanej ziemi kurpiowskiej, jej mieszkańcom, kulturze, obyczajom i folklorowi. Pozostawił po sobie spuściznę w postaci wielu publikacji, artykułów, ale najważniejszym jego dziełem jest z całą pewnością Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie, który obecnie nosi jego imię.

Chętnik uczęszczał do szkoły w Nowogrodzie, następnie do gimnazjum w Łomży. Jego ścieżki życiowe prowadziły go w różne miejsca, udzielał się w wielu dziedzinach, jednak Kurpie zawsze pozostawały najważniejsze. Prowadził działalność społeczną, badawczą, pedagogiczną, zasłużył się w tworzeniu ruchu ludowego w Polsce. W roku 1922 r. został  posłem i aktywnie działał w Sejmie na rzecz ukochanego regionu. 

Jego liczne zainteresowania tj. historia, etnografia, archeologia były podstawą jego głównego kierunku - muzealnictwa. Adam Chętnik od 1909 roku gromadził u siebie okazy historyczne, przyrodnicze, ale przede wszystkim etnograficzne zebrane z myślą utworzenia z czasem muzeum. Dodatkowo od młodzieńczych lat dokumentował tradycje Kurpiów, szczególnie zwyczaje, muzykę i tańce, dzięki czemu stał się jednym z pierwszych na terenie Polski muzealników łączących ochronę dziedzictwa materialnego i niematerialnego.

W okresie międzywojennym wraz z żoną Zofią na prywatnym gruncie, za własne środki zaczął organizować w Nowogrodzie muzeum skansenowskie. Otwarte ono zostało w 1927 r. i nosiło nazwę Muzeum Kurpiowskie w Nowogrodzie. Założyciele nieustanne zbierali eksponaty w pobliskich wsiach, kupowali instrumenty i założyli także zespół muzyczny, który dzięki wytrwałości i skrupulatności Chętnika mógł wykonywać tradycyjne pieśni i tańce kurpiowskie. 

Od roku 2022 Muzeum Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie jest instytucją kultury Województwa Podlaskiego i jest najstarszym muzeum na świeżym powietrzu w naszym regionie.

Jak twierdzi Zarząd Województwa Podlaskiego Adam Chętnik poprzez swoją szeroką działalność naukową, oświatową i muzealniczą rozsławił nasz region z pięknymi Kurpiami na cały świat, a swoją ciężką pracą zasłużył na szacunek pokoleń i pamięć o jego wielkich dziełach.