Wojciech Sumliński stawia pawilony przy pomniku w Jedwabnem

W Wielką Sobotę w Jedwabnem pojawiły się dwa kontenery-pawilony. Ustawiono je tuż obok miejsca pamięci ofiar zbrodni z 10 lipca 1941 roku, przy głazach z tablicami, które od miesięcy budzą spór. Według Wojciecha Sumlińskiego ma tu działać „Centrum informacyjne prawdy o niemieckiej zbrodni w Jedwabnem”.

O tym, że na miejsce wjechał dźwig i zaczęto stawiać nowe obiekty, poinformował Kamil Mrozowicz, związany z Jedwabnem aktywista, który od lat przypomina o losie żydowskich mieszkańców miasteczka.

Kontenery ustawiono 4 kwietnia, na terenie obok pomnika upamiętniającego ofiary jedwabieńskiej zbrodni. To właśnie tam w ubiegłym roku stanęły głazy z tablicami, na których pojawiły się napisy podważające udział Polaków w mordzie na żydowskich sąsiadach.

Tymczasem ustalenia IPN są w tej sprawie jasne. 10 lipca 1941 roku w Jedwabnem zamordowano co najmniej 340 Żydów. Według śledztwa sprawcami byli polscy mieszkańcy miasteczka, działający z inspiracji niemieckich okupantów.

Nowe pawilony nie wzięły się znikąd. To kolejny element działań środowisk skupionych wokół Wojciecha Sumlińskiego, współautora trylogii „Powrót do Jedwabnego”, w której także kwestionowany jest udział Polaków w tej zbrodni. Całości patronuje powołany przez niego Ruch Obrony Polaków.

Właśnie te środowiska odpowiadają też za ustawienie głazów z kontrowersyjnymi tablicami, które pojawiły się w pierwszych dniach lipca ubiegłego roku. Ich odsłonięcie odbyło się 10 lipca 2025 roku, dokładnie wtedy, gdy obok zaczynały się uroczystości upamiętniające 84. rocznicę zbrodni.

Tamten dzień przyniósł zresztą nie tylko kolejną odsłonę sporu o pamięć i odpowiedzialność. W czasie obchodów Grzegorz Braun wielokrotnie obrażał naczelnego rabina Polski Michaela Schudricha, nazywając go „szachrajem Schudrichem”.

Teraz konflikt wraca w nowej formie. Tuż przed Wielkanocą przy ustawianiu pawilonów pojawił się sam Wojciech Sumliński. 

Cała sprawa ma też swój prokuratorski wątek. Legalność pomników i instalacji ustawionych przy miejscu pamięci bada Prokuratura Okręgowa w Łomży.