Kształtowanie kompetencji etnograficznych studentów Ukrainy i Polski poprzez tożsamość narodową opartą na kulturze regionalnej

Z inicjatywy i we współpracy Międzynarodowej Akademii Nauk Stosowanych w Łomży oraz Niżyńskiego Uniwersytetu Państwowego im. Mikołaja Gogola w dniach 11–19 października 2025 r. zrealizowano projekt wymiany młodzieży „Kształtowanie kompetencji etnograficznych studentów Ukrainy i Polski poprzez tożsamość narodową opartą na kulturze regionalnej”. Przedsięwzięcie zostało przeprowadzone przy wsparciu Ministerstwa Młodzieży i Sportu Ukrainy oraz Rady Ukraińsko-Polskiej w Rzeczypospolitej Polskiej. W projekcie uczestniczyło 28 osób.

Cel projektu
Stworzenie warunków sprzyjających otwartości i wzajemnemu szacunkowi wśród młodzieży oraz wzmocnienie dialogu międzykulturowego poprzez kształtowanie kompetencji etnograficznych i budowanie świadomości tożsamości narodowej w oparciu o kulturę regionalną. Uczestnicy poznawali tradycje i zwyczaje obu krajów oraz nawiązywali i rozwijali współpracę międzynarodową.

Zakres i rezultaty
Realizacja projektu przyczyniła się do podniesienia poziomu kompetencji etnograficznych, poszerzenia wiedzy o kulturze Polski i Ukrainy oraz nabycia praktycznych umiejętności jej badania i wykorzystywania w działalności zawodowej i społecznej. Twórczy charakter programu sprzyjał rozwijaniu autoekspresji oraz opanowaniu elementów kultury regionalnej obu państw. Działania kulturalno-edukacyjne aktywizowały młodzież do udziału w życiu społecznym, wzmacniając postawy obywatelskie oparte na poszanowaniu praw człowieka, dialogu społeczno-kulturowym i europejskich standardach.

Inauguracja
Uczestników powitali: prof. nadzw. dr hab. Roman Zbigniew Engler, Prezes MANS w Łomży; dr inż. Ireneusz Żuchowski, rektor MANS; dr inż. Piotr Ponichtera, prorektor ds. dydaktyki i studentów; oraz dr Zoia Sharlovych, prodziekan ds. współpracy międzynarodowej. W nagraniu wideo pozdrowienia przekazał także dr Oleksandr Samoilenko, rektor Niżyńskiego Uniwersytetu Państwowego im. M. Gogola.

Program merytoryczny i wizyty studyjne
Uczestnicy przedstawili prezentacje o działalności instytucji partnerskich. Odwiedzili nowoczesne sale symulacyjne, pracownie komputerowe, obiekty sportowe i widowiskowe, bibliotekę oraz akademiki MANS. Zwiedzili laboratoria i gabinety, spotkali się ze studentami, wykładowcami oraz pracownikami działów międzynarodowego i dziekanatu oraz z samorządem studenckim, wymieniając doświadczenia i informacje o procesie kształcenia.

W ramach poznawania kultury polskiego Podlasia zorganizowano wyjazdy do Muzeum-Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika w Nowogrodzie oraz do Muzeum Przyrody – Dworu Lutosławskich w Drozdowie. Uczestnicy zaprezentowali umiejętności w zakresie tańców i pieśni ludowych oraz pogłębili wiedzę etnograficzną podczas zajęć o charakterze poznawczym i krajoznawczym.

Strona ukraińska (wydziały: pedagogiki, psychologii, pracy socjalnej i sztuki oraz edukacji przedszkolnej) przedstawiła multimedialną prezentację uczelni oraz osiągnięć studenckich kół naukowych w badaniach kultury regionalnej, co stało się podstawą interaktywnych dyskusji. Zorganizowano też mini-warsztaty z metodologii wychowania pt. „Jak motywować dzieci do komunikacji werbalnej”.

W ramach kształtowania kompetencji zawodowych zrealizowano wizyty w placówkach: „Akademia Przedszkolaka”, „Pinokio”, terapeutyczne przedszkole „Wyjątkowa Kraina” oraz Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w Łomży. Uczestnicy zapoznali się z organizacją procesu dydaktycznego, wzięli udział w zajęciach i przeprowadzili mini-trening „Interaktywne metody rozwoju społeczno-osobowościowego dzieci”.

Młodzież uczestniczyła także w uroczystości ślubowania pierwszoklasistów liceum ogólnokształcącego i technikum akademickiego MANS, podkreślając rangę tego etapu w rozwoju edukacyjnym.

Aktywności integracyjne i finał
Część integracyjna obejmowała wirtualną wycieczkę po muzeach i ekspozycjach kultury ludowej Czernihowskiego Polesia („Tradycyjne rzemiosła mojego regionu”), interaktywny quiz oraz uhonorowanie zwycięzców. Punktem kulminacyjnym programu było muzyczno-folklorystyczne święto „Chodźcie do naszego kręgu!”. Projekt zakończył się analizą wyników ankiety ewaluacyjnej, podsumowaniem działań i oceną ich skuteczności.

Podziękowania i perspektywy
Uczestnicy wyrazili wdzięczność Ministerstwu Młodzieży i Sportu Ukrainy, Departamentowi Polityki Młodzieżowej oraz Ukraińsko-Polskiej Radzie, a także MANS w Łomży za stworzenie warunków do realizacji projektu. Podczas spotkania online z rektorami MANS i NPU im. M. Gogola oraz przedstawicielami Czernihowskiego Związku Polaków na Ukrainie zaprezentowano książkę o Polakach na Czernihowszczyźnie, która wzbudziła duże zainteresowanie.

Wyniki projektu będą sprzyjać popularyzacji wartości otwartości i wzajemnego szacunku wśród młodzieży oraz rozwojowi współpracy między studentami z różnych regionów Europy poprzez wspólne inicjatywy twórcze, naukowe i społeczne. To niepełna lista zrealizowanych działań — współpraca będzie kontynuowana na rzecz rozwoju obu uczelni w obszarze nauki, edukacji, projektów i kultury.