W Łomży powstanie Centrum Integracji Cudzoziemców

W Polsce będzie funkcjonowało 49 nowych Centrów Integracji Cudzoziemców (CIC). W województwie podlaskim mają być aż trzy takie miejsca: w Białymstoku, Suwałkach i Łomży.

Ich historia sięga 2021 r., kiedy to o pomocy społecznej dla cudzoziemców mówiła ówczesna minister Rodziny i Polityki Społecznej Marlena Maląg. Co prawda, w sierpniu trzy lata temu zapowiadano tylko ich pilotażowe uruchomienie, to już dwa miesiące później poinformowano  o podpisaniu umów na wspomniane dwa pilotażowe centra integracji w województwach wielkopolskim i opolskim. Zanim jednak zostały one otworzone, Polska musiała stawić czoła ogromnej fali uchodźców, którzy schronienia na terenie naszego kraju szukali na skutek wybuchu wojny na Ukrainie. Tak też, ostatecznie zamiast dwóch centrów, otworzono ich aż sześć - jedno w województwie opolskim i pięć w województwie wielkopolskim.

O efektach działalności tych pilotażowo uruchomionych centrów, w których udzielano kompleksowej pomocy cudzoziemcom, rozmawiano w czerwcu 2023 w Poznaniu podczas Konwentu Marszałków Województw RP. Już wówczas skupiono się na tym, że utworzone one zostały w byłych miastach wojewódzkich, co miało zapewniać ich jak najbardziej efektywne funkcjonowanie.

Ilość udzielonych obcokrajowcom porad i różnorodność zapewnionych im form pomocy potwierdziła słuszność wybranych wówczas lokalizacji, i tak też przekłada się ona na podtrzymywaną aktualnie koncepcję utworzenia CIC we wszystkich byłych miastach wojewódzkich, których przed reformą z 1999 r. było aż 49. Oznacza to, że Łomża wraz z Suwałkami - i Białymstokiem oczywiście znajdzie się w tej grupie.

Pierwsze wytyczne dotyczące sposobu funkcjonowania Centrów Integracji Cudzoziemców opublikowano w marcu 2024 r. Uruchomiony został także nabór wniosków. Aktualnie temat ten wraca jak bumerang – potwierdzając pewne fakty, a pewnym zaprzeczając. Prawdą jest przede wszystkim, że CIC mają zapewniać niezbędne usługi umożliwiające funkcjonowanie cudzoziemców na terenie Polski, nieprawdą natomiast geneza ich wdrażania, która rozpoczęła się znacznie wcześniej, niż wiele osób sądzi. 

Pewnym jest jednak, że koncepcja utworzenia 49 nowych Centrów Integracji Społecznej jest obecnie realizowana, co potwierdza także bardzo istotny zapis, jaki znalazł się, w kilka dni temu w przyjętej przez Radę Ministrów strategii migracyjnej Polski na lata 2025-2030. W dokumencie pn. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo” czytamy:

W dokumencie o „Wytycznych funkcjonowania Centrów Integracji Cudzoziemców” zamieszczonym na stronie Departamentu Funduszy Europejskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślone jest, że nowe CIC mają funkcjonować w oparciu o model One-Stop-Shop. Oznacza to, że:

• mają one oferować wiele usług w jednym miejscu;
• tworzyć lokalną strategię integracyjną;
• współpracować z administracją samorządową, rządową i organizacjami społecznymi;
• dotrzeć do jak największej liczby grup migracyjnych.

Oferta i zakres usług dostępnych w Centrach Integracji Cudzoziemców może składać się aż z trzech modułów:

• obligatoryjnego, obejmującego m.in. naukę języka polskiego jako obcego na poziomie A1/A2, wsparcie prawne w zakresie zatrudnienia i praw pracowniczych zapewniane przez PIP lub radcę prawnego/adwokata, kurs adaptacyjno/orientacyjny, dla dzieci - punkt informacyjno-doradczy oraz opiekę psychologiczną;
• fakultatywnego, obejmującego np. naukę języka polskiego jako obcego na poziomie B1/B2, kursy języka polskiego branżowego, doradztwo w obszarze przedsiębiorczości, prawo rodzinne, czyli wsparcie świadczone przez radcę prawnego/adwokata, opieka psychologiczna dla dorosłych, jednodniowe wyjazdy dla dzieci: kultura polska, podniesienie kompetencji językowych - organizacja spotkań informacyjnych dla cudzoziemców o różnej tematyce;
• inne dodatkowe usługi, obejmujące m.in. wsparcie asystentów osobistych cudzoziemców w urzędach, szkołach, na poczcie, w banku, u lekarza, wsparcie materialne: żywność, materiały higieniczne, zakup podręczników i wyprawek szkolnych, wsparcie medyczne: finansowanie wizyt lekarskich, doradztwo zawodowe niezwiązane z przedsiębiorczością, wydarzenia kulturalne, takie jak: dni kultury, spotkania z okazji świąt zaznajamiające ze zwyczajami polskimi.

Warto wspomnieć, że koszty działania centrów mają zostać pokryte z Programu FAMI, czyli Funduszu Azylu, Migracji i Integracji. Budżet programu wynosi niemal 283 mln euro, z czego prawie 234 mln to wkład Unii Europejskiej. Prawdopodobnie wszystkie 49 centrów zostanie uruchomionych do końca następnego roku.