Nowelizacja Kodeksu pracy. Przed rodzicami spore zmiany

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przygotowało nowelizację przepisów Kodeksu pracy i niektórych innych ustaw, by wdrożyć tzw. dyrektywę rodzicielską. A to oznacza zmiany dotyczące urlopu rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego czy organizacji pracy dla opiekunów małych dzieci.

Polskę czeka wdrożenie dwóch unijnych dyrektyw. Chodzi o dyrektywę w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej oraz o tzw. dyrektywę rodzicielską.

Obie dyrektywy musimy implementować do sierpnia. Dlatego już teraz do konsultacji społecznych przekazano projekt zmian w Kodeksie pracy.

Czego dotyczą najważniejsze zmiany?

Dłuższy urlop rodzicielski, wyższy zasiłek macierzyński

Prawo do urlopu rodzicielskiego nie będzie już uzależnione od wykorzystania urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka. Sam urlop rodzicielski ma być dłuższy. Dziś to 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka i 34 tygodnie w przypadku ciąży mnogiej. Po zmianach będą to odpowiednio 41 i 43 tygodnie. Każdy z rodziców otrzyma również gwarancje 9 tygodni urlopu, który nie będzie mógł być przeniesiony na drugiego rodzica.

Zwiększy się także wysokość zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu rodzicielskiego. Ustalony zostanie na poziomie 70% podstawy wymiaru zasiłku. Obecnie zasiłek macierzyński wypłacany jest w wysokości 100 proc. podstawy zasiłku za pierwsze 6. tygodni urlopu rodzicielskiego i 60 proc. podstawy wymiaru zasiłku za pozostałą cześć tego urlopu – oznacza to, iż obecnie zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego wynosi średnio 67,5 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Nowe rodzaje urlopów

Pojawi się także nowość, czyli urlop opiekuńczy. To pięć dni w roku kalendarzowym, bezpłatnego urlopu udzielanego na wniosek pracownika, który musi zapewnić osobistą opiekę dziecku bądź innemu członkowi rodziny – starszym rodzicom czy małżonkowi – wymagającemu znacznej opieki lub znacznego wsparcia z poważnych względów medycznych. Dodatkowo w Kodeksie pracy pojawi się też taka opcja jak zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej, przysługujące w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika. Pracownik z takiego zwolnienia mógłby skorzystać w wymiarze dwóch dni (lub 16 godzin w roku kalendarzowym), a za każdy dzień przysługiwałaby mu połowa stawki wynagrodzenia.

Elastyczna organizacja pracy

Zmiany przewidują też bardziej elastyczną organizację pracy m.in. dla rodziców dzieci do 8 lat. O przyczynach odmowy dotyczącej np. udzielenia pracy zdalnej lub zgody na indywidualny czas pracy pracodawca będzie musiał pisemnie poinformować pracownika. Dziś nie ma takiego obowiązku.

I to jeszcze nie wszystko, bo pracodawcy nie będą mogli zlecać – bez zgody pracownika – pracy w nocy, delegacji czy pracy w godzinach nadliczbowych pracownikom opiekującym się dzieckiem do 8 lat. Dziś ta granica to 4. rok życia dziecka. 

Źródło: MRiPS