MPEC - wyzwania dla łomżyńskiej ciepłowni i podjęte działania

Wymagania ochrony środowiska, określone w przepisach prawa krajowego, a wynikające z Dyrektywy 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych (IED) postawione dla instalacji energetycznego spalania tak zwanych "dużych źródeł spalania" inaczej mówiąc takich, w których łączna moc zainstalowanych kotłów w paliwie jest większa niż 50 MW narzucają konieczność dostosowania  instalacji ciepłowniczych do nowych bardzo rygorystycznych standardów ochrony powietrza. Instalacja energetycznego spalania paliw w Ciepłowni Miejskiej w Łomży zalicza się do takich instalacji i będzie musiała sprostać wymogom nowych warunków eksploatacyjnych po 2022 roku.  

W Miejskim Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej w Łomży Sp. z o. o. w okresie minionego półrocza podjęto szereg prac studyjnych mających na celu wypracowanie najbardziej optymalnego rozwiązania technicznego  w zakresie dostosowania istniejącej  technologii procesu spalania w kotłach i sposobu redukcji zanieczyszczeń pyłowych w wytwarzanych spalinach do przyszłych norm emisji gazowych: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla i pyłu.

Sposoby redukcji zanieczyszczeń gazowo-pyłowych są znane i stosowane na rynku krajowym, przeważnie dla instalacji o większej mocy.  Prezentowane są jako referencyjne w dokumentach unijnych, tak zwanych konkluzjach BAT dla energetyki , ale wdrożenie ich w konkretnej instalacji jest znacznie trudniejsze ze względu na fakt dostosowania technologii spalania w kotłach i istniejącej infrastruktury do technologii prowadzenia procesu odazotowania i odsiarczania, w porównaniu do układu kotłowego budowanego od podstaw.  Co więcej, dodatkową trudnością jest pogodzenie faktu zmiennych wielkości produkcji  w Ciepłowni Miejskiej w Łomży  latem i zimą, ze względu na sezonowość i produkcję ciepła w sezonie letnim tylko na potrzeby ciepłej wody.

Analizowano możliwości redukcji dwutlenku węgla wytwarzanego w procesie spalania miału węglowego w świetle konieczności corocznego zakupywania przez przedsiębiorstwo uprawnień do emisji dwutlenku węgla i ustawowego obowiązku rozliczania wielkości emisji CO2  w systemie handlu uprawnieniami do emisji.

Rozważania przedsiębiorstwa prowadzone są w płaszczyźnie dywersyfikacji paliw, a to oznacza spalanie paliwa alternatywnego do węgla kamiennego  w postaci biomasy na przykład zrębki drzewnej czy gazu przewodowego wysokometanowego i wybudowanie nowego źródła produkcji energii cieplnej, które zastąpiłoby najbardziej wyeksploatowane jednostki kotłowe w istniejącej ciepłowni. Poddano analizie rynek surowcowy pod kątem możliwości jego pozyskiwania z rynku lokalnego, zagwarantowania stałości dostaw i podatności na zmiany ceny surowca.

MPEC Sp. z o.o. w Łomży zleciło opracowanie dokumentacji  dla przedsięwzięcia kogeneracyjnego opartego na biomasie w postaci zrębki drzewnej z uwzględnieniem wariantowości rozwiązań, polegającego na budowie jednego lub dwóch kotłów parowych opalanych biomasą i turbiny parowej produkującej w skojarzeniu energię elektryczną, która byłaby odsprzedawana do systemu energetycznego. Wykorzystywana byłaby również na potrzeby własne Ciepłowni Miejskiej, ponadto stanowiłaby nowe źródło przychodów dla przedsiębiorstwa.  Ewentualna realizacja  takiej inwestycji będzie możliwa jedynie w przypadku pozyskania środków z Narodowego Funduszu  Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020, który  przewiduje możliwość dofinansowania w formie dotacji budowę źródła wysokosprawnej kogeneracji opartego na odnawialnym źródle energii. 

Po wyborze najbardziej korzystnego  wariantu planowanej inwestycji w odnawialne źródło energii opartej na biomasie i realizacji kolejnej fazy przygotowawczej w postaci opracowania studium wykonalności dla wybranego wariantu przedsiębiorstwo dokona analizy możliwości przystąpienia do inwestycji i uruchomienia kolejnych opracowań projektowych. Realizacja inwestycji w wysokosprawną kogenerację , co jest warunkiem bezwzględnym otrzymania wsparcia finansowego, będzie wymagała spełnienia wielu innych warunków, do których między innymi należy zatwierdzona decyzja środowiskowa czy uzyskanie w pierwszej kolejności promesy a następnie koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej. Zupełnie niezależnym elementem jest  uczestnictwo w aukcji energii elektrycznej przeprowadzanej przez Urząd Regulacji Energetyki. Zagwarantowanie odbioru produkowanej energii elektrycznej do systemu elektroenergetycznego po określonej, stałej cenie sprzedaży   warunkuje powodzenie planowanej inwestycji.

Podjęcie ostatecznej decyzji dotyczącej omawianego przedsięwzięcia będzie uzależnione od uwarunkowań prawno-ekonomicznych. W dalszym ciągu trwają pracę nad analizą otoczenia prawnego znowelizowanej ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2015 poz. 478 z późniejszymi zmianami). Na dzień dzisiejszy brak jest ostatecznego kształtu rozporządzeń.

Ewentualne uruchomienie nowego źródła produkcji ciepła w Ciepłowni  Miejskiej w Łomży, wykorzystującego jako paliwo biomasę pozwoli na znaczne zmniejszenie dotychczasowej wielkości emisji  dwutlenku węgla. Takie działanie  wpisuje się w politykę energetyczno-klimatyczną państwa, prowadzoną w kierunku przeciwdziałania zmianom klimatu poprzez: ograniczenie do 2020 roku emisji gazów cieplarnianych o 20%, zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w bilansie energetycznym do 20% i podniesienie o 20 % efektywności energetycznej.