Drzewo tlenowe, superdrzewo tak określana jest nietypowa roślina powstała wskutek skrzyżowania i sklonowania dwóch gatunków przez hiszpańskich naukowców. Czy przyniesie rewolucję w rolnictwie, przemyśle i energetyce? Możliwości uprawy oxytree w polskich warunkach klimatycznych bada Wyższa Szkoła Agrobiznesu.
Mimo że warunki klimatyczne panujące w Polsce i Hiszpanii są zupełnie różne, to drzewa oxytree zasadzone w Polsce mają się bardzo dobrze. W Polsce powstało już ponad 600 ha plantacji oxytree. Pod okiem naukowców z łomżyńskiej uczelni WSA są trzy takie plantacje oraz poletko doświadczalne.
- Jesteśmy w stanie faktycznie stwierdzić, że roślina nie wymarza w naszej szerokości geograficznej. Też możemy powiedzieć, że w terenach zalewowych, nawet dwutygodniowych, czyli w obniżonych wodach gruntowych nie należy jej sadzić. My jako uczelnia monitorujemy też trzy plantacje na terenie powiatu ostrołęckiego i makowskiego. Dwie plantacje mają prawie 1 ha, a trzecia plantacja, która w tym roku została założona ma 3,5 ha - mówi dr inż. Janusz Lisowski z Wyższej Szkoły Agrobiznesu w Łomży.
Obecnie badania WSA nad rośliną z Hiszpanii skupiają się na możliwości pozyskania drewna. Na kolejny rok uczelnia WSA zaplanowała badania pod względem uzyskania biomasy do spalania.
- Wszystko na razie wskazuje na to, że ilość biomasy wyprodukowanej w ciągu pierwszych dwóch, trzech lat będzie bardzo wysoka – mówi dr inż. Janusz Lisowski.
- Już mamy zbadane, że ciepło spalania wynosi ponad 17 tys. kalorii, czyli półtorej tony zrębek z oxytree daje nam równowartość ciepła jednej tony węgla.
Dzięki prowadzonym badaniom Wyższej Szkoły Agrobiznesu niedługo będzie można powiedzieć jeszcze więcej o charakterystyce tych roślin zasadzonych w klimacie północno-wschodniej Polski.
- Drzewo oxytree wytwarza niesamowite ilości tlenu. Większe w stosunku do buku czy dębu ponad 10-krotnie – mówi dr inż. Janusz Lisowski adiunkt Wyższej Szkoły Agrobiznesu w Łomży.
Pochodzące z Hiszpanii rośliny rosną bardzo szybko. Przycinane 22 maja 2018 r. drzewo obecnie ma wysokość 2 m 75 cm, a przyrost dobowy rośliny wynosi 5 cm.
- Taki przyrost w tej chwili osiąga. Szczególnie w ostatnich dwóch tygodniach, kiedy były opady atmosferyczne i bardzo wysoka temperatura - mówi dr inż. Janusz Lisowski z Wyższej Szkoły Agrobiznesu w Łomży.
Tempo wzrostu oxytree jest niewzykłe. Już w 6. roku od posadzenia osiąga 16 m wysokości i 35 cm średnicy pnia. Rozwija się prawie 10 razy szybciej niż w przypadku innych rodzimych gatunków drzew. Ze względu na jego szybki wzrost pochłania duże ilości dwutlenku węgla, przez co wytwarza 10 razy więcej tlenu niż inne drzewa liściaste.
Obiekt badan Wyższej Szkoły Agrobiznesu – roślina oxytree nie zagraża innym roślinom. Ze względu na to, że roślina pochodzi z hodowli invitro, to nie jest w stanie sama się rozmnażać. Ciekawa jest metoda uprawy tych roślin. Po pierwszym roku od zasadzenia roślinę trzeba obciąć na wysokości 5 cm od ziemi. Ona wtedy wypuszcza nowe pędy, trzeba ją też odpowiednio pielęgnować. Po sześciu latach drzewo należy ściąć w odpowiedni sposób a ono... odrośnie i w ciągu 4 lat dobije do poprzedniej wysokości. Kolejne ścinki można przeprowadzać w 14 i 18 roku od posadzenia.
Podstawowe właściwości drewna z oxytree: jest o 30-60% lżejsze, niż inne drewno (gęstość: 300-320kg/m3), dobrze izoluje – ponad 2 razy lepiej od innego drewna. Ma wysoką temperaturę zapalności (420-430 °C) oraz wartość opałową: 4211,06 kcal/kg = 15,58 MJ/kg (przy wilgotności 20%). Szybko schnie (24-28 godzin w suszarce, 30-60 dni na powietrzu). Jest łatwe do przetworzenia jako drewno konstrukcyjne i wykończeniowe. Nadaje się do malowania, lakierowania czy przyklejania.
W kwietniu 2016 r. pomiędzy Wyższą Szkołą Agrobiznesu w Łomży a Carbon Solutions Poland mającą swoją siedzibę we Wrocławiu podpisana została umowa o współpracy. W kwietniu przygotowano teren pod nasadzenia sadzonek oxytree zgodnie z wytycznymi ich producenta. 19 maja 2017 r. wysadzono sadzonki w dwóch obiektach doświadczalnych: na poletkach przy Wyższej Szkole Agrobiznesu w Łomży i w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Krzyżewie. W czasie wegetacji są prowadzone i zapisywane cechy biometryczne sadzonek, jesienią zostanie wykonana analiza chemiczna liści i pędów. Przeprowadzone zostały badana na mrozoodporność drzew w okresie zimowym. W kolejnych latach będą badane cechy biometryczne drzew oraz badania na ciepło spalania i zawartość popiołu, jak również zawartość potasu, sodu i chloru w czasie spalania.