Niską pozycję zajęła Łomża w po raz pierwszy opracowanym w Polsce rankingu gmin o największej aktywności społecznej. 31. miejsce na 48 sklasyfikowanych miast od 50 do 100 tys. mieszkańców to nie jest satysfakcjonujący wynik. Co się na niego złożyło?
Do przygotowania rankingu wykorzystane zostały dane pochodzące z różnych źródeł:
w wymiarze aktywności obywatelskiej – frekwencja w wyborach samorządowych w 2014 r. (w Zielonej Górze – w 2015 r.), parlamentarnych i prezydenckich (średnia z obu tur) w 2015 r.; źródło: Państwowa Komisja Wyborcza; w wymiarze sformalizowanej aktywności społecznej – liczba fundacji i stowarzyszeń (zarejestrowanych) według stanu na koniec 2015 r. w przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców; źródło: rejestr REGON GUS zweryfikowany na podstawie informacji pochodzących z Krajowego Rejestru Sądowego oraz danych zebranych w serwisie Bazy.ngo.pl. Uwzględniliśmy stowarzyszenia rejestrowe, zwykłe, kultury fizycznej, ogrodowe, jednostki terenowe stowarzyszeń, federacje i związki stowarzyszeń, związki sportowe oraz przedstawicielstwa organizacji zagranicznych; w wymiarze wspierającego samorządu – wartość środków przekazanych fundacjom, stowarzyszeniom i innym organizacjom przez gminy w przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców – średnia z lat 2014–2015; źródło: sprawozdania budżetowe jednostek samorządu terytorialnego, Ministerstwo Finansów; w wymiarze nieformalnych inicjatyw społecznych – liczba zbiórek publicznych w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców; źródło: Portal Zbiórek Publicznych, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.Do sporządzenia rankingu posłużył system punktowy. Każda z gmin mogła uzyskać maksymalnie 100 punktów, po 35 w kategoriach: frekwencja wyborcza i sektor pozarządowy, po 15 w kategoriach: wspierający samorząd i oddolne inicjatywy. Dwa ostatnie wymiary ze względu na specyfikę wykorzystanych danych otrzymały niższą punktację. Ostatni wskaźnik pokazuje tylko jeden z możliwych rodzajów oddolnej aktywności społecznej – przypisanie mu zbyt wysokiej wagi zaniżałoby ocenę gmin, w których taka aktywność jest na wysokim poziomie, ale przejawia się w innych formach. Wskaźnik wspierającego samorządu stanowi natomiast miarę pośrednią i odzwierciedla przede wszystkim stymulowanie aktywności organizacji pozarządowych przez samorząd.
Łomża z wynikiem 33 pkt zajęła 31. miejsce ex aequo z Mysłowicami i Stargardem. W wymienionych wymiarach nasze miasto uzyskało odpowiednio 10 pkt, 15 pkt, 3 pkt i 5 pkt. Wynika z tego, że najniżej oceniony został poziom wsparcia przez samorząd lokalny działających w naszym mieście organizacji pozarządowych oraz liczba zbiórek publicznych.
Łomża sklasyfikowana została w grupie miast średniej wielkości. 31. miejsce na 48 miast nie jest powodem do chluby. Zwycięzca w tej kategorii to Nowy Sącz, który zdobył aż 82 punkty na 100 możliwych.
Warto porównać też Łomżę z sąsiednią Ostrołęką i Suwałkami. Ostrołęka z wynikiem 54 pkt zajęła wysoką, 7. lokatę i nie przeszkodził jej w tym identyczny wynik jak Łomży w czwartym wymiarze. Suwałki uzyskały 37 pkt i zajęły ex aequo z Chełmem 24 pozycję czyli dokładnie w połowie stawki.
Opracowanie we współpracy z fundacją Klon/Jawor przygotowali Agata Miazga - koordynatorka programu Moja Polis (interaktywnego systemu monitoringu partnerstwa lokalnego i rozwoju aktywnych społeczności lokalnych) i Piotr Teisseyre, który jest autorem opracowań w ramach serwisu Moja Polis. Opublikowało je czasopismo "Wspólnota".